Isolatie voor een warmtepomp: wat is nodig?

Bij isolatie warmtepomp geldt hetzelfde principe als bij cv: je woning moet warmte vasthouden. Een cv-ketel stuurt water van ongeveer 70 tot 80 graden naar je radiatoren. Daarmee warm je ook een tochtige jaren-dertig-woning op. Een warmtepomp levert warmte op een lagere temperatuur, meestal tussen 30 en 55 graden. Dat is efficient, maar alleen als je woning die warmte binnen houdt.

In een slecht geïsoleerd huis verlies je warmte sneller dan het afgiftesysteem kan bijleveren. De pomp moet dan harder draaien, langer aan blijven staan en meer stroom gebruiken. Isoleren legt de basis: minder warmteverlies betekent dat het toestel op lagere temperatuur kan verwarmen en toch comfortabel blijft.

Lagetemperatuurverwarming (LTV) is gewoon verwarmen met radiatoren, convectoren of vloerverwarming, maar met een lagere watertemperatuur dan je cv gewend is. Omdat het water minder heet is, moet het afgiftesysteem meer oppervlak hebben om genoeg warmte af te geven. Vloer- en wandverwarming zijn daar voor gemaakt; veel bestaande radiatoren kunnen ook geschikt zijn of worden aangepast.

Radiatoren met twee of drie platen en lamellen ertussen geven vaak al voldoende vermogen. Zit er nog weinig vermogen in, dan helpen radiatorventilatoren, een grotere radiator op dezelfde plek of vloerverwarming bij een vloerrenovatie. Of je kiest voor een hybride of all-electric warmtepomp hangt af van hoe goed je isolatie en afgifte al zijn.

Voor een volledig elektrische warmtepomp geldt in de praktijk minimaal redelijke isolatie: denk aan ongeveer 8 tot 12 centimeter dak- en vloerisolatie (Rc rond 2,5 of hoger), een geïsoleerde spouwmuur waar mogelijk en HR++-glas in de ruimtes die je verwarmt. Dat is de ondergrens die Milieu Centraal noemt voor all-electric. Of jouw woning daaraan voldoet, hangt af van wat er na de bouw is bijgeïsoleerd, niet alleen van het bouwjaar.

Is de isolatie matig, dan is een hybride warmtepomp vaak een verstandiger eerste stap. De pomp doet het grootste deel van het jaar het werk; de cv-ketel springt bij op koude dagen en levert warm tapwater. Zo bespaar je al gas terwijl je in je eigen tempo verder isoleert. Pas als isolatie en afgifte op orde zijn, is all-electric meestal comfortabel en efficient.

Wil je weten of je huis al klaar is voor lage temperatuur? Doe de verwarmingstest in het stookseizoen. Zet de aanvoertemperatuur van je cv-ketel op ongeveer 50 graden. Zet de thermostaat 's nachts hooguit 1 of 2 graden lager dan overdag. Kijk of het 's ochtends snel genoeg warm wordt, ook na een koude nacht. Meer uitleg over lagetemperatuurverwarming staat op Milieu Centraal.

Blijft het comfortabel, ook als het buiten flink vriest? Dan is je woning waarschijnlijk klaar voor een warmtepomp, eventueel met kleine aanpassingen aan radiatoren. Wordt het bibberen of duurt opwarmen erg lang? Dan loont isolatie of een beter afgiftesysteem eerst, of een hybride opstelling tot je verder bent. Twijfel je, vraag je het ons bij een warmtepomp-opname.

Begin bij de grootste warmteverliezen. Dak, gevel en spouwmuur, vloer en glas bepalen samen hoe snel je huis afkoelt. Goede beglazing, na-isolatie van spouw of dak, vloerisolatie en het dichten van kieren maken vaak het meeste verschil. Welke maatregel bij jou het meest oplevert, hangt af van je bouwjaar en wat er al is gedaan.

Naast isoleren telt het afgiftesysteem. Radiatorventilatoren, grotere radiatoren op dezelfde plek of vloerverwarming bij een nieuwe vloer helpen het toestel op lage temperatuur efficient draaien. Ga je de vloer vervangen, overweeg dan watergedragen vloerverwarming, niet elektrische vloerverwarming: die is voor warmtepompen meestal geen goede match.

Niet iedereen kan alles tegelijk aanpakken. Een logische volgorde is: eerst de grootste lekken (dak, spouw, glas), dan afgifte checken met de verwarmingstest, daarna pas kiezen tussen hybride of all-electric. Een hybride opstelling is een prima tussenstap: je bespaart al fors op gas terwijl je verder isoleert.

Later kun je vaak alsnog naar all-electric, mits isolatie en radiatoren of vloerverwarming meegroeien. Subsidies voor isolatie en warmtepompen kunnen elkaar versterken als je binnen een bepaalde termijn beide aanpakt; check de actuele voorwaarden op RVO (ISDE) voordat je plant.

Bij een warmtepomp-opname kijken we niet alleen naar je cv-ketel, maar ook naar spouwmuur, dakisolatie, beglazing en het type radiatoren of vloerverwarming. Een jaren-dertig-woning in de Randstad vraagt vaak andere maatregelen dan een recent gebouwde rijwoning.

Op basis daarvan adviseren we hybride of all-electric en welke isolatiestappen het meeste opleveren vóór of na de installatie. Zo voorkom je dat de pomp harder moet draaien dan nodig is. Meer over onze aanpak staat op de warmtepomp-pagina. Vraag een offerte en we lopen de opname met je door.